X
تبلیغات
عشق - بیوشیمی پزشکی 1

عشق

دریای بی کران

بیوشیمی پزشکی 1

بخش اول – بيوشيمی خون (1)

z    عوامل تأثیرگذار بر روی پارامترهای بیوشیمیایی خون و ادرار:

1.      نوع رژیم غذایی

2.      فعالیت های فیزیکی بدن

3.      مصرف الکل بویژه روی آنزیم های کبدی بنام GGT تأثیر می گذارد

4.      نوع دارو که هر گونه تزریق روی آلبولاز تأثیرگذار است

5.      نوع وضعیت بیمار(Posture)

6.      نوع سرم بیمار: سرم همولیز، سرم لیمپیک و سرم بیلی روبینمی (سرم ایکتریک)

7.      نوع ضد انعقاد

8.      تب و شوک های ناشی از بیماری های مختلف

 

z    نوع رژیم غذایی:

عموماً بسته به کیفیت تغذیه ای بیمار می تواند روی پارامترهای بیوشیمیایی تأثیر داشته باشد. بعنوان مثال 2 الی 4 ساست پس از مصرف رژیم غذایی پر چربی می تواند باعث تأثیر در افزایش گلوکز خون اعم از تری گلیسرید، لیپید توتال مثل تری گلیسرید، کلسترول، FFA و در نهایت باعث افزایش میزان پتاسیم و آلکافسفاتاز (ALP) می شود.

عموماً رژیم غذایی پر چربی می تواند باعث کدورت شدن پلاسما می شود و این حالت باعث خطا در سنجش های آزمایشگاهی می شود.

 

z    برای حذف کدورت تداخل ناشی از کدورت پلاسما یا سرم دو کار انجام می دهیم:

1.      استفاده از بلانک سرم (سرم کنترل) ]یک فرد نرمال هیچ کدورتی ندارد[

2.      استفاده از اولترا سانتریفیوژ ]چربی پلاسما را رسوب بدهیم بعد پلاسما را ارزیابی کنیم[

 

عموماً رژیم غذایی سرشار از Protein باعث افزایش کاذب اوره، اسید اوریک، کراتینین، آمونیاک و فسفات خون می شود.

مصرف چای، قهوه و کاکائو بخاطر دارا بودن کافئین باعث افزایش ترشح کاتکولامین ها (آدرنالین و نورآدرنالین) می شود و باعث افزایش ترشح هورمون کورتیزول از قشر غده ی فوق کلیه می شود این هورمون ها افزایش قابل توجهی بر روی سطح چربی های خون دارد بویژه باعث افزایش FFA می شود.

مصرف برخی از ترکیبات غذایی از قبیل موز، آناناس و گوجه بعنوان ترکیبات آنتی دپرس (ضد افسردگی) می شناسیم لذا مصرفشان باعث ترشح هورمون سروتونین می شود. از متابولیسم سروتونین ترکیبی آزاد می شود و تحت عنوان5 – HIAA  که این ترکیب می تواند وارد ادرار شود و روی پارامترهای بیوشیمیایی ادرار تأثیر بگذارد.

 

z    فعالیت های فیزیکی بدن:

عموماً فعالیت های جسمانی باعث افزایش زودرس در سطح گلوکزخون در میزان اسید لاکتیک، سطح آلانین گشته چون سطح اسید لاکتیک خون بالا رود باعث کاهش PH خون، افزایش CO2 و باعث برهم خوردن تعادلات اسید و باز خون می گردد.

معمولاً چنین تغییراتی چون ناگهانی است در پی ورزش برخی آنزیم ها با منشأ عضلانی از قبیل Aldolas, CPK, AST, LDH می گردد. فعالیت جسمی و ورزش روی سطح هورمون ها بویژه هورمون های جنسی تأثیرگذار اسا از قبیل تستسترون، جسم زرد، LH، GH و همچنین روی سطح هورمون های تیروئیدی مثل تیروکسین. در طی ورزش میزان TG و کلسترول کاهش و میزان LDH کلسترول افزایش و میزان LDL کلسترول کاهش می یابد.

 

z    مصرف الکل و دخانیات:

معمولاً در پی مصرف الکل سطح اسید لاکتیک و سطح اسید اوریک خون بطور کاذب افزایش می یابد. اورات ها از قبیل اوره ی خون، سطح آمونیاک خون در طی مصرف الکل بالا رفته بویژه مصرف الکل می تواند در سطح GGT تأثیر فوق العاده ای داشته باشد.

الکل و دخانیات می توانند در سطح هماتوکریت، هموگلوبین و متوسط حجم گلبولی گلبول قرمز تأثیر فوق العاده ای داشته باشد.

 

z    داروها:

تأثیر داروها بر روی نتایج آزمایشگاهی بسته به شرایط جسمانی بیمار، میزان دوز دارو و تداخل بیماری های متفاوت بستگی دارد.

چنانچه داروهای مختلف بطور داخل عضلانی تزریق شود می تواند اینگونه تزریقات را سطح آنزیم های بافت غشاء عضلانی می تواند تأثیر داشته باشد بویژه آلدولاز، CPK، LDH هستند.

تزریق مورفین باعث افزایش آنزیم های کبدی – پانکراس بویژه افزایش سطح AST می گردد.

داروهای ضد سرطان به علت آسیب های مستقیم بر روی سلول های کبدی می تواند باعث افزایش فوق العاده ای در میزان ALT و ALP می گردد.

 

عموماً مصرف برخی داروهای استروئیدی از قبیل کلروپرومازین و تیوراسیل باعث زرد شدن سرم یا پلاسمای خون شده و باعث می شود که سرم حالت زردی به خود بگیرد.

مصرف داروهای ضد بارداری خوراکی یا داروهای استروژنی باعث افزایش درمیزان سرولوپلاسمی (پروتئین هایی که در انتقال حس خون نقش دارد) باعث افزایش آهن خون (ترانسفرین)، افزایش TGخون، افزایش کلسترول، افزایش آنزیم های GGT، ALT، سبب کاهش آلبومین و Zn خون می شود.

 

تجویز برخی از داروهای ادرار آور

1.      دیوروتیک: باعث افزایش سطح ازت خون، سطح اوره ی خون(BUN) ، ازوتمی پری رنال (قبل کلیوی) در طی مصرف داروهای دیوروتیک پدیده ای بنلم هموکانسن پرشین مطرح است.

2.      مُدِر: باعث افزایش سطح اسید اوریک خون، کاهش سطح سدیم خون می شود.

 

z    برخی از مهمترین داروهایی که روی تست های کبدی تأثیر مستقیم دارند:

آندوژن، دیازپام، اگسازپام، اریترومایسین، هیدرازین، آمینوسالسیلیک اسید، استوهگزامید و ...

 

z    وضعیت بیمار:

بهترین حالت درازکش و نشسته است. در حالت ایستاده مهمترین پارامترهایی که تغییر می کند:

کاهش حجم خون، افزایش Pro های خون، سلول های خونی، سطح کلسیم، بیلی روبین، کلسترول و TGهای خون را شاهدیم.

همچنین نمونه برداری در حالت ایستاده باعث افزایش هموگلوبین، هماتوکریت و گلبول های سفید می شود.

بستن طولانی مدت تورنیکه باعث کند شدن جریان خون، افزایش سطح آنزیم های خون، افزایش سطح لاکتات خون و برخی ترکیبات پروتئینی می گردد.

استرس بیمار قبل از نمونه گیری باعث افزایش ریتم تنفس، اختلال در ریتم اسید لاکتیک خون می گردد.

 

 

z    تأثیر تب و شوک ها:

تب شدید چون باعث بر هم خوردن متابولیک مهم بدن می شود می تواند باعث دفع ترکیبات ازتی خون (میزان زیاد اوره، اسید اوریک، آمونیوم خون می شود) این حالت تعادل ازتی منفی و همچنین می تواند در فرآیند گلیکوژنولیز را تحریک کرده و بدنبال آن افزایش سطح خون و ایجاد هیپرگلیسمی و متابولیسم چربی را شاهدیم.

عموماً شوک های ناشی از بیماری های مختلف منجر به فرآیند کاهش حجم خون، تغلیظ خون، اختلال در جریان خون کلیوی و کاهش GFR می شود. این عمل منجر به ازت پری رنال و افزایش متابولیت های Proهای خون را بدنبال دارد.

معمولاً در تب شدید، سوختگی شدید، شوک های ناشی از سوختگی ها می تواند باعث افزایش سطح فیبرینوژن و برخی از پروتئین های فاز حاد تحت عنوان C – RP .

 

z    نوع سرم:

عموماً سرم های همولیز در پی همولیز داخل عروقی صورت می گیرد مثل فاویسم، آنمی های همولیتیک (همولیز داخلی)   ولی همولیز خارج عروقی بیشتر می تواند ناشی از خطای فرد نمونه گیر باشد مثل:

استفاده از سر سرنگ نامناسب، استفاده از سر سرنگ آلوده به الکل، سانتریفیوژ طولانی مدت، تخلیه ی سریع خون از سرنگ با سرعت بالا

 

z    خطای ناشی از سرم همولیز:

معمولاً بدنبال همولیز محتویات گلبول های قرمز از قبیل آب، الکترولیت، هموگلوبین وارد سرم یا پلاسما شده و باعث برخی از تداخلات از قبیل کاهش PH خون، کاهش گلوکز خون، کاهش سدیم خون، افزایش پتاسیم خون، افزایش برخی از آنزیم های سرم یا پلاسما از قبیل اسید فسفاتاز، LDH، آلدولاز، میزان CPK، بیلی روبین، آلبومین می گردد.

 

z    سرم های لیمپیک (سرم های ایکتریک):

چنین سرمی باعث افزایش کاذب در میزان Pro، آلبومین، گلوکز، کلسترول و سطح بیلی روبین خون منجر می گردد.

اگر سرم های لیمپیک استفاده کنیم این سرم بخاطر دارا بودن TG بالا یا شیلومیکرون بالا می تواند باعث متوقف شدن آنزیم های آمیلاز و اورئاز گشته و روی بسیاری از پارامترهای لیپیدی خون به نوعی افزایش لیپید توتال خون، اسید اوریک خون، CPK، بیلی روبین بر پروتئین توتال داشته باشد.

 

z    ضد انعقادها:

تداخلات ناشی از نوع ماده ضد انعقاد که استفاده می کنیم انواع آن ها عبارتند از: EDTA، سیترات سدیم، سدیم فلوراید، اگزالات.

اگزالات و سایر ضد انعقادهایی که بعنوان گیرنده استفاده شود می تواند بعلت حذف کلسیم خون و تبادل آب و الکترولیت از غشاءِ RBC بر روی میزان هماتوکریت خون تأثیر داشته و مصرف اینگونه ضد انعقادها باعث کاهش در اسید فسفاتاز می شود.

 

z    متابولیسم گلوکز در غشای RBC:

معمولاً در غشاءِ RBC حدود%70 - %90  اکسیداسیون گلوکز در طی مسیر هوازی تأمین می شود. %10 - %30 که تحت عنوان مسیر بی هوازی می شناسیم می تواند تأمین کننده ی انرژی ناشی از متابولیسم گلوکز باشد که دو مسیر را می توانیم بگوئیم:

مسیر هگزوز منو فسفات (HMP – Shunt) که پنتو منوفسفات هم می شناسیم این مسیر مسیر فرعی اکسیداسیون گلوکز است. مسیر اصلی اکسیداسیون گلوکز، مسیر گلیکولیز است در این مسیر اولین سوبسترا گلوکز است این مسیر انرژی زاست.

در مسیر گلیکولیز با اینکه در تمام بافت ها رخ می دهد ولی HMP – Shunt  (انرژی زا نیست) در کبد، سطح قرنیه ی چشم، غدد جنسی، غدد شیری پستانداران بویژه بافت های خاص مسیر گلیکولیز یک مسیر انرژی زاست. در مسیر گلیکولیز NAD+ بعنوان گیرنده ی Pro است و تولید NADH می کند. ولی در مسیر HMP، NADP+ بعنوان گیرنده ی Pro است.

در این مسیر HMP، CO2 تولید شده ولی در مسیر CO2 تولید نمی شود.

z    بیماری فاویسم:

این بیماری وابسته به جنس ژنتیکی است. احتمال در معرض قرار گرفتن آقایان در برابر فاویسم 4 برابر خانم هاست. این بیماری شایع سیاه پوستان است. در اثر کمبود این بیماری NADPH به اندازه ی کافی تولید نشده غشاءِ RBC لیز می شود و پدیده ای رخ می دهد.

عموماً این بیماری در پی مصرف برخی از داروهای ضدمالاریا مانند پریماکوئین، پاماکوئین، سولفون ها، نیتروفوران (داروهای اکسنده اند). مصرف این داروهای ضد مالاریا باعث می شود که این گونه آنزیم ها نتوانند ترکیبات اکسنده راکه درطی این آنزیم ها آزاد می شود به عامل O2– CH2 

تبدیل کند و به پدیده ی همولیز در افراد مستعد و حساس به فاویسم هستند شکل می گیرد.

از علائم این بیماری هموگلوبینوری، افزایش سطح بیلی روبین خون، دفع هموگلوبین از طریق ادرار، سیاه رنگ شدن ادرار، قرمز شدن خون ادراری.

+ نوشته شده در  سه شنبه سیزدهم بهمن 1388ساعت 10:34  توسط ابراهیم نجار  |